Efiçensa e Energjisë (EE) dhe Kredia për Efiçensën e Energjisë

Terma dhe kushte specifike për kreditë e Efiçensës së Energjisë në banesa

Norma e interesit

Norma e interesit është kostoja që klienti ka për të paguar mbi shumën e kredisë. Norma e interesit e kredisë zakonisht është:

  • Fikse gjatë jetëgjatësisë së kredisë
  • E ndryshueshme (e aplikuar më shumë dhe që nënkupton ndryshimin në mënyrë periodike me ndryshimin e normave të interesit të tregut)
  • Ose kombinim i të dyjave (për shembull një normë fikse interesi për një numër të caktuar të viteve, dhe pastaj e ndryshueshme)

Duke qenë një nga faktorët kryesorë për vendimarrjen e klientit dhe në saj të konkurrencës, bankat kanë reflektuar në këtë drejtim duke ulur normat e interesit krahasuar me 4-5 vite më parë. Zakonisht përdoren norma të ndryshueshme të interesit por është vëzhguar një tendencë e re e kombinimit të normave fikse të interesit për vitet e para dhe pastaj norma variable të rregullueshme.

Normat e interesit për një kredi të efiçensës së energjisë varen nga 2 faktorë; a) Shuma e kredisë dhe b) Afati. Për shumat e konsiderueshme të kredisë dhe me afat të maturimit të kredisë afatgjatë / afatmesëm, normat e interesit tentojnë të jenë të ndryshueshme duke konsideruar riskun e ndryshimit të kushteve të tregut për shkak të maturitetit të gjatë të kredisë. Norma e interesit përbëhet nga një pjesë e ndryshueshme - indeksi dhe nga një pjesë e pandryshueshme - spread-i (shtesa) e shtuar nga banka. Me kalimin e kohës, ndryshimet në normat e interesit të kredive, mund të përcaktohen nga një ose nga kombinim i disave:

  • Indeksi i publikuar i inflacionit
  • Indeksi i normave të interesit të tregut
  • Ndryshimet në normën e interesit që banka paguan për depozitat
  • Ndryshimet në kostot e fondeve etj.

Në parim, banka i ndryshon normat e interesit që aplikon mbi kreditë aq shpesh sa të ndjekë ritmet e ndryshimeve të normave të interesit që ajo paguan për fondet që përdor për financimin e kredive - duke mbajtur gjithmonë një spread pozitiv të kënaqshëm ndërmjet dy normave. Skema indeksuese duhet gjithashtu të krijojë një strukturë pagese të parashikuar në mënyrë të arsyeshme për huamarrësin. Në rastet kur ekzistojnë norma interesi ose indekse inflacioni të besueshme, Banka mund të zgjedhë të lidhë së bashku normën e interesit të kredive dhe normën e interesit të depozitave me ndryshimet në indeks - duke siguruar kështu një spread pozitiv për institucionin dhe transparencën e huamarrësit. Shumica e kredive kanë norma interesi të ndryshueshme duke qenë se burimi kryesor i financimit për kredi janë depozitat.

Maturiteti

Maturimi i Kredisë është një mënyrë teknike për të shprehur afatin e shlyerjes së kredisë. Një kredi maturohet në datën që duhet të shlyhet plotësisht. Maturiteti i kredive varet nga aftësia paguese, nga qëllimi i kredisë dhe nga jetëgjatësia e aktiviteteve të financuara. Kreditë e Efiçensës së Energjisë klasifikohen në 3 kategori, duke u bazuar në maturitetet e ndryshme: Kredi Afatshkurta (1-2 vjet), Afatmesme (2-5 vjet) dhe Afatgjata (5-10 vjet). Afati maksimal i kredisë për efiçensën e energjisë në këto momente eshte deri në 10 vjet.

Komisione

Një formë e përgjithshme dhe një paraqitje e detajuar e kostove më të përdorura në një Kredi për Efiçensën e Energjisë janë si më poshtë:

  • Shpenzimet administrative: Variojnë nga njëra bankë në tjetrën dhe shprehen si një përqindje e caktuar mbi shumën e kredisë. Ato mund të paguhen direkt në momentin e aprovimit të kredisë ose mund të paguhen në momentin e disbursimit të kredisë, (sipas proçedurave të bankës).
  • Shpenzimet e noterit: Ekzistenca /ose Jo e këtij shpenzimi varion nga banka në bankë, bazuar në polikat e brendëshme të kreditimit. Këto janë shpenzime për noterizimin e marrëveshjeve midis bankës dhe klientit si kontrata e kredisë, kontrata e hipotekës, miratimet e kredisë, marrëveshjet e pengjeve etj. Kryesisht për kredinë për efiçensën e energjisë shpenzimet noteriale lindin për shuma të cakturara të kredisë dhe variojnë nga njëra bankë në tjetrën.
  • Shpenzimet e pagesës së Primit të Policës së Sigurimit të Jetës: Ekzistenca /ose Jo e këtij shpenzimi varion nga banka në bankë, bazuar në polikat e brendëshme të kreditimit. Primi varet nga vlera e kredisë si dhe nga mosha e kredimarrësit. Kjo nënkupton që sa më e lartë të jetë vlera e kredisë ose sa më i moshuar të jetë kredimarrësi, aq më i Iartë do jetë primi për t’u paguar. Zakonisht, primi i policës së sigurimit të jetës paguhet çdo vit, bazuar në tepricën e shumës së kredisë (dhe bankat kujdesen vetë për rinovimin e sigurimit të jetës dhe ju lajmërojnë për primin e ri vjetor).
  • Shpenzimet e pagesës së Primit të sigurimit të pronës: Ekzistenca /ose Jo e këtij shpenzimi varion nga banka në bankë, bazuar në politikat e brendëshme të kreditimit. Në përgjithësi banka kërkon të sigurojë kolateralin nga tërmeti dhe nga zjarri ( të cilat janë risqet më të zakonshme e më me vlerë nga këndvështrimi i sigurimit të kolateralit). Ky prim i sigurimit mund të jetë i pagueshëm çdo vit ose njëherë për të gjithë periudhën e kredisë, bazuar në politikat e bankës. Primi bazohet në vlerën e kredisë si dhe në karakteristikat e kolateralit ( vilë, apartament, shtëpi e vjetër ) dhe në vlerën e pronës.
  • Pagesa e vlerësimit të pronës: Ky shpenzim lind në momentin që kredia për efiçensën e energjisë ka një shumë të caktuar dhe për këtë kredi është ofruar një pronë e paluajtshme që do të përdoret si kolateral. Bankat përdorin vlerësues privatë për këtë qëllim. Këto kosto bazohen gjithashtu në kolateralin që do të vlerësohet si dhe në marrëveshjen midis bankës dhe ekspertit privat.
  • Shpenzimet e hipotekës: Ky shpenzim lind në momentin që kredia për efiçensën e energjisë ka një shumë të caktuar dhe për këtë kredi është ofruar një pronë e paluajtshme që do të përdoret si kolateral. Ky shpenzim paguhet për regjistrimin e pronës në favor të bankës në “Zyrën e Regjistrimit të Pasurive të Paluajtshme”.
  • Shpenzimet për mirëmbajtjen e llogarisë: Variojnë nga njëra bankë në tjetrën.

Kolaterali/Garancia e përdorur për kreditë e Efiçensës së Energjisë në banesa

Në rast të kërkimit nga ana e bankës së një kolaterali për kredinë për efiçensën e energjisë, janë plotësisht të pranueshme kategoritë e mëposhtme të garancive:

  1. Dorëzanësit personal
  2. Pasuritë e luajtshme
  3. Pasuritë e paluajtshme
  4. Garancitë dhe cash collateral

a) Dorëzanësit Personal

Në pranimin e dorëzanësve duhen marrë në konsideratë kushtet e mëposhtme:

  • Të ketë reputacion të lartë personal
  • Të ketë influencë te klienti
  • Në rastet kur të ardhurat e dorëzanësit gjenerojnë nga biznesi, ky biznes duhet të jetë i liçensuar dhe të ketë të paktën 6 muaj aktivitet.
  • Paga mujore e dorëzanësit nuk duhet të jetë më e vogël se një kufi i përcaktuar.
  • Jo më shumë se gjysma e dorëzanësve për një kredi duhet të punojnë në të njëjtën kompani biznesi.
  • Nuk këshillohet më shumë se një dorëzanës me aktivitet apo me rroga nga e njëjta familje, i vetmi rast përjashtues është ai i pronarëve të pasurive të luajtshme/paluajtshme.
  • Një e treta e të ardhurave mujore të të gjithë dorëzanësve duhet të mbulojnë këstin e kredisë.

b) Pasuritë e Luajtshme

Si pasuri të luajtshme mund të përdoren:

  • Pajisjet shtëpiake
  • Makinë e klientit ose e dorëzanësve
  • Makineritë dhe pajisjet e biznesit të klientit / apo dorëzanësit në rastet kur ai është me të ardhura nga një biznes i liçensuar.

Në qoftë se huamarrësi nuk arrin të paguajë kredinë, banka merr posedimin e pasurive të luajtshme të lëna si kolateral dhe mund të ekzekutojë ato nëpërmjet shitjes në ankand në mënyrë që të mbulojë shumën e kredisë.

c) Pasuritë e Paluajtshme

Në këtë kategori përfshihen ndërtesat, toka, shtëpi etj. Të gjitha pasuritë e paluajtshme janë të vlefshme vetëm në rast se aplikanti dorëzon një dokument të marrë pranë “Zyrës së Regjistrimit të Pasurive të Paluajtshme”, ku tregohet pronësia si dhe që pasuria është e pabllokuar. Garancia do të jetë hipotekë e parë (1st rank) mbi pasuri të paluajtshme në pronësi të kredimarrësit ose të garantuesit. Në këtë rast vlera e kolateralit në raport me vlerën e kredisë duhet të jetë minimumi në raportin 1.4:1

Në qoftë se huamarrësi nuk arrin të paguajë kredinë, banka merr posedimin e pronave të lëna si kolateral dhe mund të ekzekutojë ato nëpërmjet shitjes në ankand në mënyrë që të mbulojë shumën e kredisë. Ka disa karakteristika që duhet të përmbushen nga kolaterali në mënyrë që të jetë një garanci të vlefshme:

  • Stabiliteti i çmimeve - kolaterali nuk duhet të jetë subjekt i lëvizjeve të mëdha të çmimeve
  • Tregtueshmëri - kolaterali duhet të shitet lehtë
  • Qëndrueshmëria - kolaterali duhet të jetë i banueshëm me kalimin e kohës
  • Transportueshmëri – kolateralet e luajtshme duhet të jenë të lëvizshëm, kështu që ata mund të shiten lehtë në një treg tjetër në rast se është e nevojshme.

d) Cash Collateral

Konsiderohet çdo depozitë apo llogari rrjedhëse e bllokuar pranë bankës kredidhënëse, e cila mbulon tërësisht vlerën e kredisë ose pjesërisht në rastin kur kombinohet me garanci të tjera.

Penalitetet / Proçedurat në rastin e vonesave të pagesave të kredisë për efiçensën e energjisë në banesa

Proçedurat nuk ndryshojnë në krahasim me një kredi normale për përmirësime të banesës /apo kredi hipotekare/ apo kredi konsumatore. Në rast se kredimarrësi është në pamundësi për të ripaguar në kohë këstin e maturuar ose principalin, banka përveç normës së interesit normal, ka të drejtë të aplikojë penalitet në masën përqindje bazë plus + një përqindje fikse në vit, i llogaritur mbi detyrimin e këstit të papaguar (principal+interes), për periudhën në të cilën ai është në vonesë. Banka është e autorizuar nga kontrata e kredisë, që të tërheqë paratë nga llogaria rrjedhëse e huamarrësit pa autorizimin e tij/saj, në rast se kredimarrësi është në vonesë në pagimin e këstit të rradhës.

E rëndësishme: Në të gjitha rastet kjo normë penaliteti duhet të jetë e specifikuar në kontratën tuaj të kredisë.

Komisionet në rastin e një shlyerje të parakohshme të kredisë për efiçensën e energjisë në banesa

Proçedurat nuk ndryshojnë në krahasim me një kredi normale për përmirësime të banesës /apo kredi hipotekare/ apo kredi konsumatore. Në rastin kur kredimarrësi realizon shlyerje të parakohshme të kredisë së tij/saj para maturimit, zakonisht banka mund të aplikojë një penalitet parapagimi, zakonisht e barabartë me një përqindje modeste mbi tepricën e pashlyer të principalit të kredisë. Kredimarrësi është i detyruar të njoftojë bankën me shkrim në mënyrë të parevokueshme të paktën 10 ditë përpara shlyerjes së parakohshme të kredisë. Llogaritja e penalitetit vjen si rezultat i një përqindje të caktuar mbi shumën e parapaguar të kredisë, midis 0.5 % dhe 5% dhe varion nga njëra bankë në tjetrën.

E rëndësishme: Në të gjitha rastet kjo normë penaliteti duhet të jetë e specifikuar në kontratën tuaj të kredisë.